ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland’ı satın alma isteği, uluslararası diplomatik arenada ciddi bir gerilime yol açtı. Avrupa Birliği Komisyonu, Danimarka ile “tam dayanışma” içinde olduğunu belirterek, bu talebe karşı Trump’a net bir duruş sergiledi. Böylece, Avrupa, ABD Başkanı’nın Grönland’ı satın alma girişimine karşı Danimarka’nın yanında yer alarak somut bir adım atmış oldu.
Gerilim, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen’in Trump’ın Grönland’ı satın alma fikrini “saçma” olarak nitelendirmesi ve adanın “satılık olmadığını” vurgulamasıyla tırmanmıştı. Bu açıklamanın ardından Trump, Frederiksen’in sözlerini “yakışıksız” ve “tatsız” bulmuş, planladığı Danimarka ziyaretini iptal ettiğini duyurmuştu.
Grönland Krizi Nasıl Başladı ve Neden Önemli?
Ne Oldu?
ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı satın alma niyetini dile getirmesiyle başlayan süreç, Danimarka’nın sert tepkisi ve ardından Trump’ın Danimarka ziyaretini iptal etmesiyle bir diplomatik krize dönüştü. Avrupa Birliği, bu krizde Danimarka’ya tam destek vererek Atlantik ötesi ilişkilerde yeni bir çatlağın sinyallerini verdi.
Kimler Dahil?
- ABD Başkanı Donald Trump: Grönland’ı satın alma fikrinin sahibi.
- Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen: Trump’ın teklifini “saçma” bulan ve adanın satılık olmadığını açıklayan lider. Trump’ın Danimarka ziyaretini iptal etme nedenlerinden biri.
- Avrupa Birliği Komisyonu: Danimarka ile tam dayanışma içinde olduğunu açıklayan ve Grönland’ın Avrupa ailesinin bir parçası olduğunu vurgulayan kurum.
- Grönland Hükümeti: Kendi özerk statülerini ve adanın satılık olmadığını net bir şekilde ifade eden taraf.
Ne Zaman?
Krizin fitili, Ağustos ayının ortalarında Trump’ın Grönland’a ilgisinin basına yansımasıyla ateşlendi. Danimarka Başbakanı Frederiksen’in açıklamaları ve Trump’ın ziyaret iptali de aynı dönemde gerçekleşti. AB’nin destek açıklaması ise gerilimin tırmanışına paralel olarak geldi.
Neden Önemli?
Grönland, coğrafi konumu, zengin doğal kaynakları (petrol, gaz, nadir toprak elementleri) ve eriyen Arktik buzullarıyla açılan yeni deniz yolları üzerindeki stratejik önemi nedeniyle büyük güçler için cazip bir bölge. ABD’nin adada Thule Hava Üssü gibi askeri varlıkları da bulunuyor. Bu durum, adayı jeopolitik bir satranç tahtasında kilit bir piyon haline getiriyor.
Danimarka Başbakanı Frederiksen, Trump’ın teklifini “saçma” olarak değerlendirmiş ve adanın satılık olmadığını açıkça belirtmişti. Frederiksen, Trump ile yapılacak görüşmeyi bu teklife bağlamanın anlamsız olduğunu dile getirmişti. Trump ise Frederiksen’in bu yorumunu “yakışıksız” bularak, Danimarka’yı ziyaret etme planını iptal etmişti. Trump, “Sadece ‘hayır, teşekkürler’ demesi çok daha kolay olurdu. Bana ve Danimarka’ya çok para ve zaman kazandırabilirdi.” ifadelerini kullanmıştı. ABD Başkanı, Danimarka Başbakanı’nı ABD’ye ve kendisine hakaret etmekle suçlamıştı.
Avrupa Birliği Komisyonu’nun sözcüsü ise yaptığı açıklamada, “Grönland, Danimarka’nın bir parçasıdır ve dolayısıyla Avrupa ailesinin de bir parçasıdır. Avrupa Komisyonu olarak Danimarka ile tam dayanışma içindeyiz.” ifadelerini kullanarak Danimarka’ya tam destek vermişti. Açıklamada ayrıca Grönland’ın “satılık olmadığı” vurgusu da dikkat çekmişti.
Bu olay, ABD’nin Avrupa’daki geleneksel müttefikleriyle ilişkilerinde Donald Trump döneminde yaşanan yeni bir gerilimi temsil ediyor. Grönland’ın stratejik önemi ve Kuzey Kutbu’ndaki güç mücadelesi göz önüne alındığında, bu diplomatik krizin uzun vadeli etkileri olabileceği belirtiliyor. Tarihsel olarak da ABD’nin Grönland’a ilgisi yeni değil; 1946 yılında Başkan Harry Truman da adayı 100 milyon dolara satın almayı teklif etmişti.
Avrupa, Trump’a Karşı Harekete Geçti Mi?
Evet, Avrupa Birliği Komisyonu, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ı satın alma teklifine karşı Danimarka ile “tam dayanışma” içinde olduğunu belirten resmi bir açıklama yaparak Trump’a karşı net bir diplomatik duruş sergilemiş ve Danimarka’ya destek sağlamıştır.