Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), yıllardır süregelen ve binlerce vatandaşı mağdur eden “iyi niyetli işgalci” sorununa kalıcı bir çözüm bulmak için harekete geçti. AK Parti ve MHP grupları arasında yürütülen çalışmalar sonucunda, tapu kayıtlarındaki hatalar veya karmaşık miras süreçleri nedeniyle mülkiyet sorunları yaşayan iyi niyetli vatandaşların evlerinden çıkarılmasını önleyecek ve onlara mülk edinme hakkı tanıyacak yeni bir yasal düzenleme hazırlanıyor.
Bu yeni düzenleme, Medeni Kanun’un 724. maddesinin yetersiz kaldığı durumlarda devreye girerek, iyi niyetli kişilere, üzerine bina yaptıkları veya geliştirdikleri arsaları, taşınmaz üzerindeki iyileştirmelerden önceki değeri üzerinden satın alma imkanı sunmayı hedefliyor. Amaç, hem mağduriyetleri gidermek hem de toplumsal barışı sağlamak.
Kimler İyi Niyetli İşgalci Sayılıyor?
Toplumda “iyi niyetli işgalci” olarak bilinen kişiler, genellikle şu durumlarda mağduriyet yaşarlar:
- Bir arsayı satın alırken, tapu kayıtlarındaki hatalar veya eksiklikler nedeniyle aslında başkasına ait olduğunu bilmeden o arazi üzerine ev veya dükkan inşa edenler.
- Miras yoluyla intikal eden ancak tapu sicilinde farklılıklar gösteren taşınmazlarda, mülkiyetin kendine ait olduğuna inanarak yatırım yapanlar.
- Eski tapu kayıtlarındaki parsellerin güncel kadastro ölçümleriyle uyuşmaması sonucu oluşan mülkiyet belirsizliklerinde, iyi niyetle mülk edindiğini düşünenler.
Bu kişiler, yıllarca emek verip yatırım yaptıkları mülklerin asıl sahibinin ortaya çıkmasıyla birlikte tahliye ve yıkım tehdidiyle karşı karşıya kalıyor, büyük mağduriyetler yaşıyorlardı.
Mevcut Hukuki Durum ve Yetersizlikleri
Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 724. maddesi, bir kimsenin kendisine ait olmayan arazi üzerine iyi niyetle yapı inşa etmesi durumunda, arsa sahibinin tazminat ödemesi koşuluyla yapıyı kendisine mal edebileceğini düzenler. Ancak bu madde, iyi niyetli inşa edenin yapıyı elden çıkarma pahasına sadece tazminat alabilmesine olanak tanır. Yani, inşa edene mülkü satın alma veya üzerinde kalma hakkı vermez, sadece yaptığı masraflar için bir karşılık öngörür.
Bu durum, özellikle büyük şehirlerdeki eski yerleşim yerlerinde ve tapu sicilinin karmaşık olduğu bölgelerde, yıllar sonra ortaya çıkan gerçek maliklerin tahliye ve yıkım talepleriyle sosyal dramlara yol açmaktaydı. İyi niyetle evini yapan kişiler, bir anda evsiz kalma tehlikesiyle yüz yüze geliyordu.
Meclis’ten Gelecek Yeni Formül Ne Getiriyor?
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Leyla Şahin Usta ve MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’ın üzerinde çalıştığı düzenleme, mevcut TMK 724’ün bu eksikliğini gidermeyi amaçlıyor. Taslakta öngörülen temel ilke şöyledir:
- İyi niyetli olarak başkasına ait araziye bina inşa eden kişi, arsa sahibine, arazinin üzerine yapı yapılmadan önceki bedelini ödemesi şartıyla, o yerin mülkiyetini talep edebilecek.
- Bu sayede, iyi niyetli inşa edenler evlerinden tahliye edilmekten kurtulacak ve üzerinde yaşadıkları mülkü yasal yollardan edinme hakkına sahip olacaklar.
- Arsa sahibi de, arazisinin yapı yapılmadan önceki gerçek değerini alarak mağduriyet yaşamayacak.
- Düzenleme, adil bir denge kurarak hem iyi niyetli vatandaşların barınma hakkını korumayı hem de mülkiyet hakkı sahibinin zarar görmesini engellemeyi hedefliyor.
Neden Önemli?
Bu düzenlemenin yasalaşması, hem hukuki belirsizlikleri ortadan kaldıracak hem de binlerce ailenin evsiz kalma endişesini sonlandıracak önemli bir adım olarak görülüyor. Toplumsal huzurun sağlanması ve mülkiyet davalarındaki yoğunluğun azaltılması açısından da kritik bir rol oynayacak.