ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın üst düzey komutanı Kasım Süleymani’nin öldürülmesine misilleme yapması halinde, İran’daki 52 önemli noktayı “çok sert ve çok hızlı” bir şekilde vuracakları tehdidini yineledi. Trump, bu hedefler arasında İran kültürü için kritik öneme sahip sitelerin de bulunabileceğini açıkça belirterek uluslararası arenada yeni bir tartışma başlattı.
Bu sert açıklama, ABD’nin Bağdat’ta düzenlediği hava saldırısıyla İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’yi öldürmesinin ardından bölgedeki tansiyonun tavan yaptığı bir döneme denk geldi. Gerilim, İran’ın nükleer anlaşmadan tamamen çekildiğini duyurmasıyla daha da tırmandı.
Trump’ın Sert Vuruş Tehdidi ve Hedefler
Başkan Trump, hafta sonu Twitter üzerinden yaptığı paylaşımlarda, İran’ın herhangi bir ABD personeli veya tesisine saldırması durumunda “hiç çekinmeden karşılık verileceğini” vurguladı. Trump’ın bahsettiği 52 hedef, 1979’da Tahran’daki ABD Büyükelçiliği’nde rehin tutulan 52 Amerikalıyı sembolize ediyor. Trump, İran’ın bu hedeflerden bazılarını “İran ve İran kültürü için çok üst düzey ve önemli” olarak tanımladığını ifade ederek şu uyarıda bulundu:
- “Bu hedefler ve İran’ın kendisi çok hızlı ve çok sert bir şekilde vurulacaktır.”
- “ABD başka tehdit istemiyor!”
- İran’ın saldırması halinde “çok ağır bir bedel ödeyeceğini” belirtti.
Süleymani Suikastı ve ABD’nin Savunması
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Cuma gecesi Irak’ın başkenti Bağdat’taki uluslararası havalimanına düzenlenen füze saldırısında General Kasım Süleymani’nin öldürüldüğünü doğrulamıştı. Trump yönetimi, Süleymani’yi “dünyanın bir numaralı teröristi” olarak nitelendirerek, yüzlerce Amerikalının ölümünden ve çok daha fazlasının yaralanmasından sorumlu olduğunu savundu. Dışişleri Bakanı Mike Pompeo da Pazar günü yaptığı açıklamada, Süleymani’ye yönelik operasyonun “birçok Amerikalının hayatını kurtardığını” iddia etti ve hedefin bir savaşı önlemek olduğunu öne sürdü.
Kültürel Mirasa Saldırı Tartışması
Trump’ın kültürel siteleri hedef alma tehdidi, uluslararası hukuk ve savaş suçları tartışmalarını beraberinde getirdi. Uluslararası anlaşmalar, silahlı çatışma zamanlarında kültürel miras alanlarının kasten hedef alınmasını yasaklamaktadır. Bu durum, ABD’nin olası bir misillemede uluslararası normları ihlal edip etmeyeceği sorusunu gündeme getirdi. ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi ise Süleymani’ye yönelik operasyonu “provokatif ve orantısız” olarak nitelendirirken, Beyaz Saray’ın Kongre’ye danışmadan böyle bir eylemde bulunmasını eleştirdi ve “Amerika ve dünya, bölgede gerginliğin tırmanmasını kaldıramaz” dedi.
İran’dan Nükleer Anlaşma Çekilme Adımı
Gerilimin tırmanmasıyla eş zamanlı olarak, İran yönetimi Pazar günü nükleer anlaşmadan tamamen çekildiğini duyurdu. İran devlet televizyonundan yapılan açıklamada, 2015’te imzalanan Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA) kapsamında getirilen uranyum zenginleştirme kapasitesi, zenginleştirme seviyesi ve araştırma geliştirme gibi sınırlamalara artık uymayacağı belirtildi. Bu karar, Süleymani’nin öldürülmesine doğrudan bir yanıt olarak değerlendiriliyor ve nükleer anlaşmanın geleceği hakkında ciddi soru işaretleri yaratıyor.