ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın herhangi bir Amerikan varlığına veya personeline yönelik misilleme saldırısı düzenlemesi halinde “çok sert bir şekilde” vurulacağı konusunda Tahran’ı uyardı. Trump’ın bu açıklamaları, ABD’nin Irak’ta düzenlediği operasyonla İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin öldürülmesinin ardından bölgede artan gerilimi daha da yükseltti.
ABD Başkanı sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran’ın uzun süredir Amerikan hedeflerini vurduğunu ancak bu durumun devam etmeyeceğini vurguladı. Trump, İran’ın ABD vatandaşlarına veya varlıklarına saldırması durumunda 52 İran hedefinin belirlendiğini ve bu hedeflerin “çok hızlı ve çok sert” bir şekilde vurulacağını belirtti. Belirlenen 52 hedefin, 1979’da İran’da rehin alınan 52 Amerikalıyı temsil ettiği ifade edildi.
Gerilimin Kaynağı: Süleymani Operasyonu
Gerilim, 3 Ocak 2020’de Bağdat Uluslararası Havalimanı yakınlarında düzenlenen bir ABD hava saldırısıyla İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani ve Haşdi Şabi Başkan Yardımcısı Ebu Mehdi el-Mühendis’in öldürülmesiyle doruk noktasına ulaştı. Washington, Süleymani’nin bölgedeki ABD askerlerine ve diplomatik misyonlara yönelik “yakın bir saldırı” planladığını iddia ederek operasyonun meşru müdafaa olduğunu savunmuştu.
Süleymani’nin öldürülmesi, İran’da büyük tepkiyle karşılandı. İran liderleri ve yetkilileri, ABD’ye karşı “şiddetli intikam” alacaklarına dair yeminler ederek bölgede tansiyonun ciddi şekilde artmasına neden oldu. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, intikamın “mutlaka” alınacağını belirtirken, Devrim Muhafızları da misilleme tehditlerini sürdürdü.
Trump’ın Tehditlerinin Detayları Neler?
- Hedef Sayısı: Başkan Trump, olası bir İran saldırısına karşılık 52 İran hedefinin belirlendiğini açıkladı. Bu sayı, 1979’da Tahran’daki ABD Büyükelçiliği’nde rehin tutulan 52 Amerikalı diplomata gönderme yapıyor.
- Vurgunun Şiddeti: Trump, hedeflerin “çok hızlı ve çok sert” vurulacağını belirterek ABD’nin olası bir misillemeye karşı kararlı duruşunu sergiledi.
- Kültürel Miras Tartışması: Trump, hedefler arasında İran’ın kültürel açıdan önemli bazı yerlerinin de bulunduğunu ima ederek uluslararası toplumda tartışma yarattı. Zira uluslararası savaş hukuku, kültürel mirasın kasıtlı olarak hedef alınmasını yasaklamaktadır. Bu açıklama, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) içinde bile bazı soru işaretlerine yol açtı.
Bu gelişmelerle birlikte, Ortadoğu’da askeri bir çatışma olasılığı endişeleri dünya genelinde artış gösterdi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de dahil olmak üzere birçok uluslararası lider, taraflara itidal çağrısında bulunarak gerilimin düşürülmesi gerektiğini vurguladı.
ABD’nin bölgedeki askeri varlığını güçlendirmesi ve İran’ın da misilleme tehditlerini sürdürmesi, zaten kırılgan olan Ortadoğu dengelerini daha da sarsma potansiyeli taşıyor. Dünya genelinde gözler, Tahran’ın Washington’ın uyarılarına nasıl bir yanıt vereceğine çevrilmiş durumda.